Jak zabezpieczyć instalację fotowoltaiczną przed pożarem?

Projekt instalacji fotowoltaicznej

Podstawą bezpiecznej instalacji jest prawidłowy projekt uwzględniający wymagania PN-HD 60364-7-712 oraz pozostałych norm mających zastosowanie do danego obiektu.

Projekt powinien uwzględniać m.in.:

• parametry modułów i falowników,
• konfigurację stringów,
• sposób prowadzenia przewodów DC,
• obciążalność przewodów,
• zabezpieczenia nadprądowe,
• ochronę przeciwprzepięciową,
• połączenia wyrównawcze,
• zależność instalacji PV od systemu ochrony odgromowej,
• sposób odłączania poszczególnych części instalacji.

Ochrona przeciwprzepięciowa SPD

Instalacja PV powinna mieć odpowiednio zaprojektowaną ochronę przeciwprzepięciową zarówno po stronie DC, jak i AC. Urządzenia SPD stosowane w obwodach DC instalacji fotowoltaicznych powinny spełniać wymagania PN-EN 61643-31.

Nie należy jednak stosować uproszczonego schematu, według którego obecność instalacji odgromowej zawsze automatycznie oznacza zastosowanie konkretnego typu SPD w każdym punkcie instalacji. Dobór zależy m.in. od:

• obecności i konstrukcji LPS,
• zachowania odstępu separacyjnego,
• przebiegu przewodów PV,
• stref ochrony odgromowej LPZ,
• możliwości przepływu częściowego prądu piorunowego,
• odległości pomiędzy SPD i chronionymi urządzeniami.

W 2026 roku aktualną serią norm dotyczącą ochrony odgromowej jest PN-EN IEC 62305:2025-09. Wcześniejsze wydania serii zostały zastąpione, przy czym w określonych procedurach oceny zgodności mogą obowiązywać okresy przejściowe.

Czy instalacja PV powyżej 6,5 kW musi mieć PWP?

Zgodnie z § 183 Warunków Technicznych przeciwpożarowy wyłącznik prądu należy stosować w strefach pożarowych o kubaturze przekraczającej 1000 m³ lub zawierających strefy zagrożone wybuchem.

Trzeba również odróżnić PWP od rozłącznika DC instalacji fotowoltaicznej. Wyłączenie zasilania AC lub rozłączenie obwodu DC przy falowniku nie powoduje zaniku napięcia generowanego przez moduły. Jeżeli są oświetlone, przewody znajdujące się pomiędzy modułami a miejscem rozłączenia mogą nadal pozostawać pod napięciem.

Z tego powodu dokumentacja instalacji powinna jednoznacznie określać przebieg tras DC oraz lokalizację urządzeń umożliwiających odłączanie poszczególnych części systemu.

Liniowa detekcja ciepła w instalacjach PV

W dużych instalacjach dachowych można zastosować dodatkową warstwę detekcji w postaci liniowych czujek ciepła LHD.

W odróżnieniu od punktowej czujki ciepła element sensoryczny znajduje się na całej długości chronionej trasy. Umożliwia to monitorowanie rozległych obszarów oraz elementów instalacji, w których lokalne przegrzanie może wystąpić w wielu różnych miejscach.

Kabel detekcyjny można prowadzić w pobliżu chronionych elementów instalacji PV, przy zachowaniu wymagań producenta dotyczących montażu. Nie powinien on stykać się bezpośrednio z modułami ani elementami konstrukcyjnymi mogącymi w niekontrolowany sposób przekazywać do niego ciepło. Kontakt z takim elementem może zmienić warunki termiczne pracy czujki i wpłynąć na jej charakterystykę zadziałania.

W przypadku rozległych instalacji możliwe jest zastosowanie systemu z linką nośną, która pozwala prowadzić kabel detekcyjny pomiędzy punktami konstrukcyjnymi bez konieczności mocowania go bezpośrednio do modułów PV.

Signaline FT-EN czy HD+ R?

Signaline FT-EN i Signaline HD+ są liniowymi czujkami ciepła objętymi odpowiednio certyfikacją według EN 54-28 oraz EN 54-22. Możliwość zastosowania ich jako elementu systemu sygnalizacji pożarowej w Polsce należy każdorazowo oceniać z uwzględnieniem dokumentów wymaganych dla konkretnej konfiguracji systemu i danego zastosowania.

W instalacjach PV mogą również stanowić niezależną warstwę monitorowania temperatury, przekazującą sygnały alarmowe do SSP, BMS lub innego systemu nadrzędnego, jeżeli takie rozwiązanie zostało przewidziane w projekcie.

Przeglądy instalacji fotowoltaicznej

PN-EN IEC 62446-2 określa wymagania dotyczące utrzymania systemów fotowoltaicznych, ale nie wprowadza uniwersalnej zasady wykonywania przeglądu raz w roku przez pierwszych pięć lat.

Częstotliwość kontroli powinna wynikać m.in. z:

• rodzaju instalacji,
• warunków środowiskowych,
• znaczenia instalacji dla obiektu,
• zaleceń producentów,
• wcześniejszych wyników kontroli i pomiarów.

Niezależnie od tego Prawo budowlane przewiduje okresową kontrolę instalacji elektrycznych i piorunochronnych co najmniej raz na pięć lat, w zakresie określonym w przepisach.

W przypadku instalacji PV szczególną uwagę należy zwracać na:

• stan złączy i przewodów DC,
• oznaki przegrzewania,
• uszkodzenia izolacji,
• połączenia wyrównawcze,
• stan urządzeń SPD,
• aparaturę rozdzielczą,
• mocowanie i prowadzenie przewodów,
• działanie systemów monitoringu i detekcji.

Badanie termowizyjne jest użytecznym narzędziem diagnostycznym pozwalającym wykrywać lokalne przegrzewanie złączy, przewodów i urządzeń oraz nieprawidłowości termiczne modułów.